Landelijke ontwikkelingen (juni 2011)
Actie richting Tweede Kamer over EU-voedselhulpprogramma…
Het al jarenlang bestaande EU-voedselhulpprogramma is al vele keren punt van discussie geweest binnen het landelijk bestuur. Dat de Nederlandse regering van jaar tot jaar weigert om van deze Europese steun gebruik te maken bevreemdt ons niet alleen, het is vooral erg jammer voor de cliënten van de voedselbanken, dat Nederland deze mogelijkheid laat liggen. En dit terwijl ons land de grootste nettobetaler van de EU is en de inwoners van twintig andere EU-landen wél gebruik maken van deze regeling!
Dezer dagen is er door het landelijke bestuur een brief gestuurd aan alle leden en de plv. leden van de Vaste Kamercommissies van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie èn van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Daarnaast zijn beide betrokken staatssecretarissen benaderd. Gevraagd wordt om een afspraak met ons te maken om deze belangrijke kwestie te bespreken. Daarnaast zullen Kamerleden en de staatssecretarissen ook actief worden benaderd.
Al meer dan vijftien jaar bestaat er in EU-verband een voedselhulpprogramma voor de minder bedeelden in Europa, het zogenaamde PEAD-programma. Het jaarlijkse budget dat voor dit hulpprogramma via de landbouwbegroting door de EU beschikbaar wordt gesteld, bedraagt momenteel 500 miljoen euro! Het programma blijkt een essentieel en effectief instrument te zijn om voedselzekerheid voor alle EU-burgers te waarborgen. Op dit moment maken 20 van de 27 EU-landen graag gebruik van dit hulpprogramma voor hun minderbedeelde burgers. Het volgende staatje laat voor een paar landen zien welk deel van het door de voedselbanken in die landen gedistribueerde voedsel afkomstig is van dit EU-hulpprogramma:
Polen 91% Italië 69% Frankrijk 34%
Spanje 43% België 41% Portugal 17%
Hongarije 84% Litouwen 56%
Jaarlijks wordt door alle voedselbanken in de EU zo’n 350.000 ton voedsel gedistribueerd. De helft hiervan is afkomstig uit het voedselhulpprogramma van de EU. Ter vergelijking: in Nederland verdelen de voedselbanken jaarlijks zo’n 8.000 ton voedsel zonder dit EU-hulpprogramma, terwijl de Belgische voedselbanken ruim 5.000 ton voedsel uit dit hulpprogramma ontvangen.
Inmiddels hebben we Staatssecretaris H. Bleker van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie gevraagd om ook gebruik te gaan maken van het PEAD-programma. Met een recente brief berichtte de Staatssecretaris echter dat hij niet op het verzoek kon ingaan omdat voedselhulp geen zaak voor de EU is en evenmin een onderdeel van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid zou moeten zijn. Wat hem betreft heeft voedselhulp een sterk sociaal karakter en is de inrichting van het sociale beleid een nationale en geen Europese aangelegenheid: uitsluitend de lidstaten zelf dienen te bepalen hoe in het levensonderhoud van de meest behoeftigen zou moeten worden voorzien.
Om verandering in dit standpunt te bewerkstelligen, is er een lobbygroep gevormd, die aandacht voor dit probleem gaat vragen, onder meer via het individueel benaderen van kamerleden. Ook via de media zal hieraan aandacht worden geschonken.
Bij een aantal Regionale Voedselbanken zijn inmiddels startpresentaties van het nieuwe voedselregistratiesysteem geweest; bij de rest volgen die de komende weken. Eind dit jaar moeten alle voorbereidingen zijn afgerond zodat het nieuwe registratiesysteem landelijk kan worden ingevoerd.
Er wordt op dit moment flinke voortgang geboekt bij de opbouw van een beoogd kenniscentrum. Net als bij eerdergenoemd systeem is het van belang dat de verantwoordelijkheid en de werkzaamheden over meerdere personen worden verdeeld om continuïteitsrisico te voorkomen.
Voorloper landelijke distributie o.b.v. casus Lidl……
Wij zijn benaderd door een directielid van Lidl met de vraag of zij iets kunnen betekenen voor de voedselbank. Ze denken aan voedsel en non-profit, waarbij ze op termijn zelf de distributie willen verzorgen. Een eerste zending is geleverd. Een definitief besluit van Lidl volgt. We willen deze casus aangrijpen om een eerste echte landelijke vorm van distributie in te regelen.
Ten aanzien van de vraag of de bedragen die worden gehanteerd met betrekking tot de toelatingsnorm om in aanmerking te komen voor een voedselpakket moeten worden aangepast, zijn er drie benaderingswijzen: jaarlijks indexeren, stapsgewijze aan de hand van het prijspeil of indexatie aan de hand van het voedselaanbod. De € 175,00 (vastgesteld begin 2009) blijkt weliswaar nog steeds goed gekozen, omdat er een relatie ligt met de € 40,00 per week vanuit de schuldhulpverlening. Besloten is dat het bestuur voortaan één keer per jaar (juli/augustus) besluit of er geïndexeerd gaat worden (1 november). Hierbij zal worden uitgegaan van het prijsindexcijfer van consumentengoederen van CBS (de stand van zaken per april).
Er wordt verschillend omgegaan met non-food spullen die de Voedselbank krijgt aangeboden. De een verzamelt die en verloopt ze via een markt; de ander stelt de spullen , al dan niet tegen een kleine vergoeding, beschikbaar aan de vrijwilligers. Enkele Voedselbanken hebben zelfs een ‘winkeltje’ die toegankelijk is voor vrijwilligers en andere organisaties. Uitgangspunt is dat de opbrengsten zuiver worden verwerkt in de boekhouding.
Verdeling beschikbaar voedsel…
Gewerkt wordt aan een betere verdeling van het in de regio´s beschikbaar komende voedsel. Eén van eerst te ondernemen stappen is hierbij om een Noord/Oost-route op te zetten. Het Zuiden (Brabant) blijkt geregeld partijen voedsel beschikbaar te hebben die op dit moment niet optimaal worden verdeeld. Via een te rijden route zouden voortaan de distributie centra’s (DC´s) in Arnhem, Deventer en Meppel beter bediend kunnen worden.
Er worden voorbereidingen getroffen voor de uitgifte van een magazine van/voor Voedselbanken Nederland. Hierover is een contract afgesloten met een uitgever; eerst voor een 1e (proef)nummer. De winst uit advertenties en donaties zal voor een belangrijk deel naar de Voedselbank gaan.
Actieplan fondsenwerving…
Een werkgroep heeft een nota (Fondsenwerving Voedselbanken Nederland) opgesteld. Deze moet gezien worden als actieplan voor de komende jaren, gericht op ondersteuning van de voedselbanken in ons land. Prioriteitstelling en planning is de volgende stap.
Voedselverwerving…
Voedselverwerving verdient meer aandacht. De resultaten van een analyse van de huidige situatie en van suggesties ter verbetering worden binnenkort nader uitgewerkt. In de volgende Bestuursinfo meer hierover.
Verdeling beschikbaar voedsel…
Gewerkt wordt aan een betere verdeling van het in de regio’s beschikbaar komende voedsel. Eén van eerst te ondernemen stappen is hierbij om een Noord/Oost-route op te zetten. Het Zuiden (Brabant) blijkt geregeld partijen voedsel beschikbaar te hebben die op dit moment niet optimaal worden verdeeld. Via een te rijden route zouden voortaan de distributie centra’s (DC´s) in Arnhem, Deventer en Meppel beter bediend kunnen worden.