Aan de leden van de Vaste Kamercommissies voor

- Economische Zaken, Landbouw en Innovatie

- Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Postbus 20018

2500 EA  DEN HAAG

Uw Kenmerk:                                                                                                            Ons kenmerk:         20110601 vbncr vaste kamercie.doc

Utrecht, 1 juni 2011

Betreft:  Armoede in Nederland en het EU-voedselhulpprogramma

Geachte  ..........

Uit recente CBS-cijfers blijkt dat in Nederland veel ouders te weinig geld hebben voor voeding en kleding van hun kinderen! Nederland is de grootste nettobetaler van de EU en toch weigert het kabinet gebruik te maken van het EU-voedselhulpprogramma, terwijl de inwoners van 20! andere EU-landen daar wel van profiteren. Wij roepen dan ook uw hulp in om  ervoor te zorgen dat voortaan ook in Nederland cliënten van de voedselbanken gebruik  kunnen maken van het EU-voedselhulpprogramma.

Met vele duizenden vrijwilligers bij 130 voedselbanken zorgen we ervoor dat wekelijks in Nederland aan 50.000 Nederlanders een voedselpakket wordt verstrekt. Op die manier leveren we niet alleen een grote en directe bijdrage aan het terugbrengen van de armoede in Nederland, maar voorkomen ook onnodige verspilling van overtollig goed voedsel. In nauwe samenwerking met gemeenten en andere organisaties zorgen we ervoor, dat onze cliënten - die moeten voldoen aan zeer strenge voorwaarden om in aanmerking te komen voor een voedselpakket- zo vlug mogelijk gebruik maken van reguliere begeleiding en hulpverlening: géén pakket zonder traject!

Als gevolg van de financiële crisis constateren we al geruime tijd een teruglopend aanbod van voedsel aan de voedselbanken, terwijl het aantal cliënten alleen maar toeneemt. Als gevolg daarvan ontstaan bij meerdere voedselbanken wachtlijsten of worden de pakketten noodgedwongen kleiner. Een ander punt van zorg is de samenstelling van de pakketten. We streven ernaar zoveel mogelijk producten uit de Schijf van Vijf aan te bieden, maar slagen daar steeds minder in. Producten als vlees, vis, groente, boter en granen treffen cliënten van de voedselbanken maar zelden in de pakketten aan. De oplossing hiervoor is in Europees verband direct beschikbaar, maar het kabinet kiest daar niet voor!

Al meer dan 15 jaar bestaat er in EU-verband namelijk een voedselhulpprogramma voor de minder bedeelden in Europa, het zogenaamde PEAD-programma. Het jaarlijks budget dat voor dit hulpprogramma via de landbouwbegroting door de EU beschikbaar wordt gesteld, bedraagt momenteel 500 miljoen euro! Het programma blijkt een essentieel en effectief instrument te zijn om voedselzekerheid voor alle EU-burgers te waarborgen. Op dit moment maken 20 van de 27 EU-landen dan ook graag gebruik van dit hulpprogramma voor hun minderbedeelde burgers. Het volgende staatje laat voor een paar landen zien welk deel van het door voedselbanken in die landen gedistribueerde voedsel afkomstig is van dit EU-hulpprogramma:

Polen                   91%

Italië                     69%

Frankrijk             34%

Spanje                 43%

België                  41%

Portugal              17%

Hongarije           84%

Litouwen            56%

Jaarlijks wordt door alle voedselbanken in de EU  zo’n 350.000 ton voedsel gedistribueerd. De helft hiervan is afkomstig uit het voedselhulpprogramma van de EU! Ter vergelijking: in Nederland verdelen de voedselbanken jaarlijks zo’n 8.000 ton voedsel zonder dit EU-hulpprogramma, terwijl de Belgische voedselbanken ruim 5.000 ton voedsel uit dit hulpprogramma ontvangen.

Inmiddels hebben we de Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, de heer dr. H. Bleker,  gevraagd om ook gebruik te gaan maken van het PEAD-programma. Met een recente brief berichtte de Staatssecretaris echter dat hij niet op het verzoek kon ingaan omdat voedselhulp geen zaak voor de EU is en evenmin een onderdeel van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid zou moeten zijn. Wat hem betreft heeft voedselhulp een sterk sociaal karakter en is de inrichting van het sociale beleid een nationale en geen Europese aangelegenheid: uitsluitend de lidstaten zelf dienen te bepalen hoe in het levensonderhoud van de meest behoeftigen zou moeten worden voorzien.

Dit standpunt begrijpen wij niet, temeer omdat zoals gezegd Nederland de grootste nettobetaler van de EU is en de inwoners van 20 andere EU-landen wel gebruik maken van deze regeling!

Wij doen dan ook een klemmend beroep op u om te bewerkstelligen dat ook Nederland gebruik gaat maken van het EU-voedselhulpprogramma. Van onze kant zijn wij uitermate bereid mee te werken aan de verdere praktische uitwerking van de verdeling van dit voedsel.

Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid deze kwestie in een gesprek met u verder te bespreken.

Ik zie uw uitnodiging daarvoor dan ook graag tegemoet, waarvoor alvast mijn dank.

Mijn e-mailadres is leowijnbelt@voedselbankennederland.nl en mijn telefoonnummer is 06 11420882.

Met vriendelijke groet,

Namens het bestuur van Stichting Voedselbanken Nederland,

Drs. G.L. (Leo) Wijnbelt

Voorzitter

c.c. - de heer dr. H. Bleker, staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie

       - de heer drs. P. de Krom, staatssecretaris Sociale Zaken en Werkgelegenheid